Een bijzondere stage als rouwclown

‘Jullie gaan toch nog niet weg?’
Je ligt ontspannen in je bed met pretogen. Ons is verteld dat jij stervende bent en elk ogenblik kan komen te overlijden. En toch… niemand is met dit gegeven op dit moment bezig, jij ook niet.

Op onze stage voor de opleiding “rouwclown” brengen wij een bezoek aan jou in het hospice.
Best spannend voor ons en ook voor jou, maar zodra de eerste klanken van de ukelele klinken en jij ons langzaam binnen ziet komen, zakt de spanning weg en komt bij jou en ons de ontspanning.
We komen niet zo maar binnen, maar na een gesprek door de docent met jou waarin jullie van tevoren dingen hebben bedacht die voor jou van waarde zijn. Zelfs wat geoefend met jou zodat het een mooi bezoek wordt.

Een mooi en waardevol samenzijn

Je bent een gelovig mens en een jonge vrouw vol levensvreugde. Je wil nog geen afscheid nemen, maar uit alles merken wij dat je je leven goed af wil sluiten. Dat het belangrijk voor je is dat de mens die je bent, gezien en verweven wordt in dit mooie samenzijn op jouw kamer in het hospice.
Dat hebben wij gedaan door in contact met jou naar onze intuïtie te luisteren. En onze (levens)ervaring in te zetten. Zo hebben we je bezongen in een lied, muziek voor je gemaakt, voor je gedanst, vlinders op een stok rondom je bed laten dwarrelen. Hiermee brengen we je even naar het hier en nu, dit moment in jouw kamer weg van je zorgen, weg van het verdriet en de emoties en juist naar jezelf. Naar de kern van het mooie mens dat je bent.
Emoties en gevoelens mogen er zijn en wij bieden daarin wat bij jou past en troost geeft. Bij jou is dat luchtigheid een feestje.

‘Dank je wel dat wij je mochten leren kennen als het mooie mens dat je was. In al jouw kwetsbaarheid. En in dit laatste stukje van je leven met je mochten zijn.’

In het hier en nu

Het is een voorbeeld van de vele een mooie ontmoetingen tijdens onze stage als rouwclown.
Als ik mensen vertel dat ik een rouwclown ben, wordt het vaak even stil en kijken ze me aan. Ze kunnen zich er maar moeilijk een beeld van vormen. En dat is begrijpelijk, want de rouwclown is nog niet zo bekend.

En dat is jammer, want er heerst bij naderend afscheid van een dierbare en een uitvaart vaak veel verdriet en spanning. Mensen hebben moeite met ademen, hebben een zwaar gevoel in hun lijf en verkrampen. Een rouwclown haalt, door op een subtiele en afgestemde manier aanwezig te zijn bij een uitvaart, vaak een stukje van die spanning weg. Hierdoor lukt het mensen hun emoties te uiten en krijgen ze lucht om adem te halen. Ze zijn even in het nu.

Het accent ligt op de liefde

Als wij mensen kunnen helpen in het moment een klein beetje te ontspannen in hun verdriet, voelt het bijzonder daarin iets te kunnen betekenen. Dat kan bij een uitvaart, maar ook op andere momenten zoals wanneer iemand in zijn laatste levensfase zit, stervende is en bewust afscheid wil nemen.
Het is intiem om daarbij aanwezig te mogen zijn en ontroerend mooi als mensen in het moment de lach van hun dierbare weer horen, iets wat soms al heel lang geleden is.  
Als ik nadien mensen spreek en terug hoor wat het met hen heeft gedaan en heeft gebracht dan raakt me dat. We brengen het accent naar de liefde en niet naar het verdriet.

Memories to keep – Harm:

Wat bijzonder om hier meer van te horen. Veel mensen weten niet van het bestaan van een rouwclown en ik vind het fijn dat je hier bij ons meer informatie over kunt vinden.

Clown – rouwclown

Bij een clown hebben mensen vaak als eerste associatie: grappen en grollen, spel, lachen en plezier. In kleding met strakke patronen in felle kleuren en de kermerkende rode neus. Je hebt misschien herinneringen aan vroeger dat je met je vader, moeder of het hele gezin, familie naar het circus ging waar je de clown zijn grappen zag maken. Met gekke, vaak onhandige acties in zijn spel.
Vanuit dat plaatje kan het heel moeilijk zijn om je een voorstelling te maken van een rouwclown en wat deze kan betekenen bij een uitvaart, begrafenis, of naderend afscheid.

Veel mensen weten niet van het bestaan van de rouwclown en dit echt een vak is. Een rouwclown kan op een gepaste wijze een stervende, gezin, familie en nabestaanden helpen bij afscheid nemen bij leven of tijdens een uitvaart. De behoefte en wensen van de stervende en/of nabestaanden zijn daarin het uitgangspunt. Alles gebeurt in overleg. De rouwclown kan uitgenodigd worden op een moment dat goed of passend voelt en de invulling van dit moment is heel persoonlijk.

De rouwclown kan bij de stervende langskomen in het ziekenhuis of bij een uitvaart, begrafenis aanwezig zijn. Op de achtergrond, op een manier die niet de aandacht trekt. Maar subtiel, terwijl de familie en nabestaanden binnenkomen en de muziek speelt.
Waar een clown de situatie of emoties uitvergroot, en er iets geks van kan maken, maakt de rouwclown het juist heel klein en intiem. Wetende dat er een moeilijke tijd door wordt gemaakt, waar met zorg mee omgegaan moet worden.

Afscheid nemen

Door subtiele gebaren zoekt hij of zij naar verbondenheid in de liefde, en bij alle emoties tijdens een uitvaart probeert de rouwclown troost te bieden. Dat kan door zijn of haar hand op iemands schouder te leggen, een zakdoekje aan te bieden. Of op een afstandje bij de kist te staan en naar kinderen of nabestaanden die daar afscheid nemen, uit te beelden dat ze de kist mogen aanraken als ze dat zouden willen. Door het in de lucht voor te doen en aanmoedigend te knikken of een knipoog te geven.

Dit kan de spanning doorbreken waar iedereen mee rondloopt en ruimte maken emoties en gevoelens te uiten. Want rouwen en afscheid nemen doet pijn en maakt dat familie en nabestaanden kunnen verkrampen. Huilen, of een onverwachte lach kunnen deze spanning even doorbreken. Ruimte geven om weer vrijer adem te halen.

Kinderen

Een uitvaart of begrafenis maakt op iedereen indruk, maar met name kinderen zijn erg gevoelig voor de emoties van anderen. In een wereld die hen vaak nog heel onbekend is en zij voor het eerst mee in aanraking komen. Zij zoeken houvast en blijven vaak dichtbij hun vader of moeder voor de veiligheid en steun.

De aanwezigheid van een rouwclown maakt een uitvaart voor hen minder beladen en kan troost bieden. De rouwclown helpt strakke patronen of rituelen tijdens een uitvaart of begrafenis op een gepaste wijze iets luchtiger en minder beladen te maken. Dit kan troost bieden omdat emoties er kunnen zijn en er verbondenheid is door het delen van de pijn om het overlijden van hun dierbare. Wat helpt verbinden in de liefde die er is.

Liefs Harm