Uitgelichte afbeelding Toen mijn opa overleden was…
Afscheid opa
20 - 12 - 2025

Toen mijn opa overleden was…


In december 2024 is mijn opa overleden, een moeilijke tijd. Mijn opa en oma zijn enorm belangrijk voor mij. Daarom wil ik jullie graag iets meer vertellen over die lastige periode, en wat ik gedaan heb om hier mee om te gaan. Ik neem jullie graag even mee in mijn leven, en de rol die opa daarin heeft gehad. 

Dierbare herinneringen

Ik was als kind altijd graag bij opa en oma, vroeger woonden ze in de polder en daar was niks te gek. Als kind heb ik bij het oude huis heel veel gespeeld, in de tuin, boven op een van de logeerkamers, en in het weiland om het huis heen. Ook deed ik graag samen met opa de afwas en hebben we eindeloos veel spelletjes gespeeld aan de keukentafel. Dit vind ik mooie herinneringen om op terug te kijken. Opa maakte graag puzzels, maar hij kon de kleine details de laatste jaren niet altijd goed zien omdat zijn zicht achteruit ging. Met de details mocht ik helpen, maar alles wat hij zelf kon wilde hij graag zelf doen. Ze wonen ver weg van ons, maar in mijn gedachten waren ze altijd dichtbij.

Opa afwas - Wanneer een opa of oma overlijdt is het voor jonge kinderen moeilijk te begrijpen dat de dood onomkeerbaar is. Opa of oma overleden is.  Het helpt om korte woorden te gebruiken, maar blijf realistisch ondanks je eigen verdriet. Je kunt het beste vertellen dat opa of oma niet meer terugkomt. Als oma terminaal ziek is, leg dan uit dat oma heel ziek is en komt te overlijden. Je kunt kinderen helpen zich zo beter voor te bereiden voor oma overleden is.

Ik wilde er altijd graag heen en bleef ook graag bij ze slapen. Dit bleef, ook toen ik ouder werd. Ze waren ondertussen wel verhuisd van het mooie huis met veel ruimte en een grote tuin naar een appartementje, maar nog steeds was dit een van mijn favoriete plekken op aarde.

Mijn beste vriend

Toen ik met mijn opleiding begon ben ik regelmatig daarheen gereisd op de dagen dat ik gratis kon reizen met mijn OV en vrij was van school. Op die manier bleef ik als 18 jarige alsnog bij opa en oma slapen, en zat ik heerlijk naast ze op de bank met een boek. We gingen samen even op pad, of we bleven gewoon thuis en genoten van elkaars aanwezigheid.

Opa is een groot deel van mijn leven ziek geweest, en er kwamen de afgelopen jaren steeds meer dingen bij die hij niet zo makkelijk meer kon. Dat maakte voor mij niet uit, opa was alsnog mijn beste vriend. Als het hem even niet lukte om iets te doen, zette ik een kopje koffie voor hem, en ging ik heerlijk naast hem zitten kletsen. Hij had met zijn COPD niet altijd genoeg lucht om terug te praten, maar luisteren kon hij als de beste. 

Vroeger zorgden opa en oma voor mij. Of het nou ging om me even extra verwennen als ik bleef slapen of een pleister plakken als ik gevallen was, dat maakte voor opa en oma niet uit. Ook niet als de val veroorzaakt was doordat ik weer eens eigenwijs was geweest. Opa moest er dan stiekem wel even om lachen als ik veel te hard van de dijk afgereden was met de skelter en mezelf daardoor bezeerd had, maar ik mocht altijd bij hem uithuilen als het nodig was.

De rollen draaiden om

Voor familie zorgen deed opa als de beste. Toen ik ouder werd, en opa steeds zieker werd, draaide deze rol langzaam om. Het lukte opa niet meer goed om voor zijn familie te zorgen, nu was het aan ons om voor hem te zorgen. Opa’s gezondheid ging achteruit en hij kon steeds minder, ik groeide op en kon steeds meer.

Ik zette graag kopjes koffie voor hem, hielp met het goedleggen van het slangetje van zijn zuurstoftank, en kookte wel eens avondeten als ik daar bleef slapen. Ook duwde ik met heel veel liefde de rolstoel op het moment dat hij niet genoeg kracht had om zelf te lopen. Opa kon nog wel eens eigenwijs zijn en vond het lastig om hulp te accepteren, maar ik was altijd enorm trots op de momenten dat het hem wel lukte om hulp te vragen of accepteren.

Opa in rolstoel - Het overlijden van een opa of oma is vaak het eerste grote verlies waar jonge kinderen mee te maken krijgen. Elk kind reageert op zijn eigen manier als oma ernstig ziek wordt of oma komt te overlijden of oma overleden is. Sommige kinderen hebben juist behoefte aan praten en het vertellen van verhalen, terwijl anderen liever een tekening maken om eigen emoties een plekje te geven. Jonge kinderen of oudere kinderen hebben beiden rust en een veilige haven nodig. Biedt troost, geef ruimte aan ze en blijf verhalen vertellen, ga in gesprek. Zo weten ze dat ze hun emoties mogen uiten, door een tekening maken of erover mogen praten als hun oma overleden is en zij daar behoefte aan hebben.

Soms was vragen niet eens nodig, dan kon ik al zien wat hij nodig had als ik hem aankeek. Hulp accepteren vond hij alsnog lastig, maar hij wist dat ik hem er nooit voor zou oordelen.

Zorghartje

Volgens opa was een van mijn beste eigenschappen mijn zorgzaamheid. Ik heb een “zorghartje”, zo noemden we dat. Ik merkte al op een jonge leeftijd dat ik later in de zorg zou gaan werken, vooral omdat ik vroeger bij allebei mijn zieke opa’s veel zorg heb gezien. Ik merkte bij mezelf dat mijn passie ligt bij voor mensen kunnen zorgen. Of het nou familie, mijn beste vriendin, een cliënt op werk, of een vreemde is, ik zal altijd iemand zijn die opspringt om te helpen als het niet goed gaat.

Ik startte met een opleiding in de zorg, en uiteindelijk werd het mijn werk om voor mensen te zorgen. Een van mijn cliënten had COPD, waardoor ik daarover een interne scholing heb moeten volgen bij het bedrijf waar ik werk. Ik leerde extra goed wat de ziekte inhield en waar ik rekening mee kon houden. Daardoor had ik er veel begrip voor als opa even een mindere dag had, of “minder lucht had” door zijn COPD.

Opa was altijd heel geïnteresseerd in mijn opleiding, stages en wat voor dingen ik op mijn werk meegemaakt had. Hij luisterde er graag naar, en vertelde dan hoeveel bewondering hij er voor had dat ik op zo’n jonge leeftijd al met zoveel plezier, geduld en liefde in de zorg werk.  

Zijn laatste levensfase

Toen opa steeds verder achteruit ging, en mij verteld werd dat hij euthanasie wilde gaan plegen en naar de hospice zou verhuizen voor zijn laatste paar dagen raakte dit mij enorm. Het leek mijn hele leven zo logisch dat opa en oma er altijd zouden zijn. Hun aanwezigheid in mijn leven was altijd onvoorwaardelijk, ze waren er altijd. Bij leuke of minder leuke momenten, als ze uitgenodigd werden of het gevoel hadden dat hun aanwezigheid nodig was, waren ze er. Een leven zonder een van hen kon ik me niet voorstellen.

En toch kwam er ineens het besef dat ze niet oneindig zullen leven. Er zou een moment aankomen waarop ik bewust afscheid moest nemen van opa. Ik wist dat ik hem die dag voor het laatst een knuffel kon geven, en hem daarna niet meer terug zou zien. Ik zou nooit meer een kopje koffie voor hem kunnen zetten, naast hem kunnen gaan zitten kletsen of met hem mee kunnen kijken terwijl hij aan het puzzelen was.

Afscheid nemen

Maar hoe doe je dat, afscheid nemen van iemand die zo belangrijk voor je is? Ik wilde iets waarbij ik hem en oma altijd dicht bij me zou hebben. Ik heb een week voor zijn euthanasie een tattoo laten zetten van hun handschrift en een door hun getekend hartje. Op deze manier kan ik ze altijd overal mee naartoe nemen. Ik heb mijn tattoo nog kunnen laten zien aan opa en oma voordat opa overleed. Dat was een moment vol emoties. Oma en ik moesten huilen en ook opa was duidelijk geraakt. Ik kon zijn emoties zien.

Ik mis mijn lieve opa enorm. Opa zelf zou ook veel missen: verjaardagen, feestdagen, mijlpalen die de kleinkinderen zouden halen en nog veel meer. Hij genoot altijd enorm van die momenten. Een half jaar na zijn overlijden haalde ik mijn diploma van mijn opleiding, en een dag later was mijn 20e verjaardag. Ik wist dat er een vrolijk weekend aan zou komen met veel feest en leuke mensen om me heen, maar voor het eerst zonder opa. Vanaf nu zal het altijd “zonder opa” zijn.

Arm met tatoeage - Het verlies van je eigen vader, opa of oma is heel verdrietig. Dat verdriet je onverwachts in een keer overmand. Eigen emoties rondom eerder verlies komen soms onverwachts omhoog als een dierbare dood gaat, komt te overlijden. Zoals wanneer een lieve oma overleden is.

Dichtbij mij

Een week voor dat weekend kreeg ik een beetje van zijn as, en heb ik van mijn ouders een mooie urn uit mogen zoeken. Het werd de mini urn. Ik heb deze op een rustig moment zelf gevuld. Op deze manier kon ik opa toch meenemen naar mijn diploma uitreiking, de urn paste in mijn handtas. Zo waren opa en oma er toch allebei bij toen ik mijn diploma kreeg en mijn 20e verjaardag vierde. Oma naast mij op de bank, en opa in zijn urn in mijn handtas. Zo kon hij er toch een beetje bij zijn. Hier zie je een foto van mijn tattoo, met onder mijn arm mijn tas met opa er in, op de dag van mijn diploma uitreiking.

Opa is niet meer hier, maar toch zal hij er altijd zijn.
In mijn hart, op mijn arm, en af en toe in mijn handtas : )

Fleur

Overlijden opa

Harm – Memories to keep
Wat bijzonder om dit persoonlijke verhaal van mijn, onze dochter, te mogen delen met jullie. Heel knap hoe zij haar dierbare herinneringen zo mooi weet te verwoorden. Vanuit liefde en kracht!
Want wat is het moeilijk om iemand van je wie je zoveel houd en die zoveel voor je betekent, los te moeten laten. Als je weet dat deze in zijn laatste levensfase zit en komt te overlijden.

Fleur is heel dichtbij haar eigen gevoelens en emoties gebleven. En heeft gekozen wat daarin goed en belangrijk voelde voor haar in het afscheid nemen. We hopen dat haar verhaal je kan inspireren. Luister naar je gevoel en wat je hart je vertelt als je afscheid moet nemen van een dierbare.

Mini urn

Voor mij, ons, is het bijzonder dat voor het eerst een van onze LittleWood® mini urnen een plekje krijgt bij ons thuis. We hebben van veel families terug mogen horen hoe betekenisvol de mini urn voor hen is en hoe dierbaar het is om deze dichtbij zich te kunnen houden, vast te kunnen houden. Maar nu Karen en ik het bij onze dochter zien, raakt dat toch op een manier die we nog niet eerder hebben gevoeld.

Kijkend naar haar op haar diploma uitreiking, met opa in haar tas en op haar arm, dat maakte ons toch even stil en ontroerd. We hebben er een traantje om gelaten. Bijzonder trots op haar, om wie ze is, hoe ze de dingen doet en om het behalen van haar diploma! Maar ook heel dankbaar dat opa er symbolisch bij was op dit bijzondere moment. Wat mooi en betekenisvol.

Het maakt voor ons opnieuw duidelijk dat het tastbaar bewaren van herinneringen zo intens waardevol is, en gunnen dat iedereen.

Het blijft verdrietig en het gemis blijft, maar houd opa in je herinneringen en hart maar levend en dichtbij Fleur!

Liefs papa en mama
Harm en Karen

Wil jij graag advies of heb je vragen? Neem contact met ons op of bekijk ons hele assortiment om te kijken of er een urn tussen zit die bij jou past. Die jou houvast geeft en de liefde en herinneringen aan je dierbare helpt verweven in je leven.

Deel dit bericht


Biografie van de schrijver


Fleur Rietveld


Fleur is de dochter van Harm en Karen Rietveld, en woont samen met haar broer en haar ouders in Dongen. Ze is 19 jaar als haar opa komt te overlijden en wil haar verhaal hierover graag delen. Als een eerbetoon aan hem en ter inspiratie voor anderen.


Deel jouw verhaal


Jouw verhaal rondom het verlies van je dierbare & het leven daarna kan ook anderen enorm helpen. Het kan zorgen voor herkenning, troost en inspiratie. Vind je het fijn je verhaal te delen in de vorm van een blog?

Stuur een mailtje naar info@memoriestokeep.com